KAMU DAVASININ AÇILMASININ ERTELENMESİ KARARINA İTİRAZ DİLEKÇESİ
KAMU DAVASININ AÇILMASININ ERTELENMESİ KARARINA İTİRAZ DİLEKÇESİ
KAMU DAVASININ AÇILMASININ ERTELENMESİ NEDİR ?
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi; belirli koşulların varlığı halinde Cumhuriyet savcısının, dava açmaktan geçici olarak vazgeçmesi ve şüpheli hakkında belirli bir süre dava açılmamasına karar vermesidir.
Bu süre içinde şartlara uyulması halinde dava açılmaz.
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi (KDAE), ceza muhakemesi hukukunda Cumhuriyet savcısına tanınan önemli takdir yetkilerinden biri olup, hakkında kamu davası açılmasına yetecek derecede şüphe bulunan bir kişinin, belli koşullar dâhilinde yargılamaya konu edilmeden, belirli bir denetim süresiyle izlenmesi esasına dayanmaktadır.
Bu kurum, failin kişiliği, sosyal ilişkileri, suçun işleniş biçimi ve ağırlığı gibi unsurlar göz önünde bulundurularak, kamu yararının dava açmadan daha iyi sağlanacağı kanaatine varılması durumunda devreye girmektedir.
KDAE kararı, şüphelinin belirli bir süre boyunca iyi hâl göstermesi şartıyla, kamu davasının hiç açılmaması sonucunu doğurmaktadır.
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, klasik ceza yargılamasının zorluk ve etkilerinden uzaklaştırıcı bir işlev görerek şüpheliyi ağır yargılama sürecinin getirdiği damgalanmadan korur.
Aynı zamanda onarıcı adalet ilkelerine uygun olarak, failin topluma kazandırılması, mağdurun zararının giderilmesi ve ceza yargılamasının etkinleştirilmesi hedeflenmektedir.
Bu yaklaşım, ceza muhakemesinde uzun yıllardır benimsenen “kovuşturma mecburiyeti” ilkesine istisna teşkil etmekte; “maslahata uygunluk” veya “takdîrilik” prensibi doğrultusunda, toplumsal yarar ve bireysel rehabilitasyonu dengeleme işlevi taşımaktadır.
CMK Madde 171 –(Değişik: 6/12/2006 – 5560/22 md.)
(1) Cezayı kaldıran şahsî sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların ya da şahsî cezasızlık sebebinin varlığı halinde, Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verebilir.
(2) (Değişik:17/10/2019-7188/19 md.) Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, Cumhuriyet savcısı, üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı, yeterli şüphenin varlığına rağmen, kamu davasının açılmasının beş yıl süre ile ertelenmesine karar verebilir.
Suçtan zarar gören veya şüpheli, bu karara 173 üncü madde hükümlerine göre itiraz edebilir.
(3) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilebilmesi için;
a) Şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezası ile mahkûm olmamış bulunması,
b) Yapılan soruşturmanın, kamu davası açılmasının ertelenmesi halinde şüphelinin suç işlemekten çekineceği kanaatini vermesi,
c) Kamu davası açılmasının ertelenmesinin, şüpheli ve toplum açısından kamu davası açılmasından daha yararlı olması,
d) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı ve Cumhuriyet savcısı tarafından tespit edilen zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.
(4) Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmediği takdirde, kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi halinde kamu davası açılır. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez.
(5) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararlar, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir.
Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.
(6) (Ek:17/10/2019-7188/19 md.) Bu madde hükümleri;
a) Suç işlemek için örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ile örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar,
b) Kamu görevlisi tarafından görevi sebebiyle veya kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen suçlar ile asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar,
c) Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, hakkında uygulanmaz.
Şüphelinin kişiliği, sosyal ilişkileri, suçun işleniş biçimi ve soruşturmanın kamuya yararı bakımından dava açılmasının gerekli olmaması gibi durumlarda Cumhuriyet savcısı kamu davasının açılmasının beş yıl süreyle ertelenmesine karar verebilir. Şüpheli bu süre içinde kasıtlı suç işlemez ve yükümlülüklere uyarsa dava açılmaz.
KDAEK UNSURLARI NEDİR?
1-) Suçun kanunda belirtilen sınırlar içerisinde olması.
2-) Savcının kamu yararı ve somut olay değerlendirmesi yapması.
3-)Şüphelinin kişiliği ve sosyal durumu değerlendirilmesi.
4-) Belirli süre dava açılmaması ve şartlara uyulması.
Hallerinde kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilebilir. Kararın verilebilmesi için cumhuriyet savcısının "Kamu yararı ve somut olay" değerlendirmesi yapması gerekir. Cumhuriyet savcısının somut olaya ve kamu yararına ilişkin subjektif görüşü önemlidir.
Ancak kamu davasının açılmasının ertelenmesi her ne kadar savcının takdirine bağlı olsa da keyfi kullanılamaz. Verilen karara itiraz mümkündür.
YARGITAYIN GÖRÜŞ ve KARARLARI
Yargıtay uygulamasında; kamu davasının açılmasının ertelenmesi savcının takdirine bağlıdır fakat bu durum keyfilik anlamına gelmemektedir.
Verilen tüm kararların gerekçeli olması zorunludur. Ayrıca kamu davasının açılmasının ertelenmesi uygulanabilecek suçlarda kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumunun değerlendirilmemesi de tek başına hukuka aykırılık teşkil eder.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu – E: 2017/16-956, K: 2019/33 sayılı kararında;
Erteleme kararının savcının takdirine bağlı olduğu ancak gerekçeli olması gerektiği vurgulanmıştır.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi – E: 2018/3456, K: 2019/7821 sayılı kararında;
Şartları bulunan olaylarda erteleme kurumunun değerlendirilmemesinin hukuka aykırı olduğu belirtilmiştir.
Yargıtay 4. Ceza Dairesi – E: 2017/12543, K: 2018/15692 sayılı kararında;
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kovuşturmaya yer olmadığı kararı niteliğinde olduğu ifade edilmiştir
Yargıtay 8. CD, 10.10.2017 T., 2017/10438 E., 2017/10912 sayılı kararında
“CMK m.171 uyarınca verilen erteleme kararına karşı kanunda öngörülen yol itirazdır.Bu yol tüketilmeden yapılan başvurular incelenemez.”
KDAEKİTİRAZ DİLEKÇESİ
… SULH CEZA HAKİMLİĞİNE
SUNULMAK ÜZERE
…CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
İTİRAZ EDEN :
TC KİMLİK NUMARASI :
ADRES :
VEKİLİ : Av. Mert APAYDIN
ADRES :
KONU : Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına itirazımız hakkındadır.
AÇIKLAMALAR :
1-) Şüpheli hakkında .../.../... tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçu nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .../.../... tarihli ve .../... soruşturma, .../... sayılı kararı ile TCK’nın 191/2. maddesi uyarınca … yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve denetimli serbestlik ile birlikte tedaviye karar verilmiş olup erteleme kararı .../.../... tarihinde tebliğ edilmiştir.
Yargıtay CGK, 17.02.2015 T., 2014/10-520 E., 2015/26 K. “Cumhuriyet savcısının kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararı, CMK’nın 173. maddesi kapsamında itiraza tabidir.
2-) Şüpheli …'ın soruşturma evresinde suçlamayı kabul ettiği, şüphelinin üzerinde uyuşturucu madde ele geçtiği ve uyuşturucu kullandığına ilişkin alınmış raporların da bulunduğu göz önünde bulundurulduğunda, atılı suçun işlendiğine ilişkin herhangi bir kuşku bulunmamaktadır.
3-) İş bu nedenle ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın …/…/… tarihli ve .../... soruşturma, .../... sayılı kararı ile … yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik ile birlikte tedaviye yönelik kararının kaldırılarak şüpheli hakkında kamu davası açılmasına karar verilmesini isteme zorunluluğu doğmuştur.
HUKUKİ NEDENLER : 5271 S. K. m. 171, 173.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıkladığımız nedenlerle ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın …/…/… tarihli ve .../... soruşturma, .../... sayılı kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik ile birlikte tedaviye yönelik kararının kaldırılmasına ve şüpheli hakkında kamu davası açılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. …/…/…