Bir kimsenin önceden boş olarak imzaladığı (metni doldurulmamış) bir kağıdın, imza sahibinin iradesine aykırı şekilde doldurulması veya kullanılması hâlidir. Bu durum Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenmiştir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 209. maddesinde açığa atılan imzanın Kötüye kullanılması suçu düzenlenmiş bulunmaktadır.
TCK 209/1:
“Belirli bir hukuki ilişki nedeniyle kendisine teslim edilmiş bulunan imzalı fakat kısmen veya tamamen boş bir kağıdı, anlaşmaya aykırı olarak dolduran kişi, şikâyet üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” Denilmek suretiyle kanunda suçun işlenmesi halinde verilecek ceza belirlenmiştir.
TCK m. 209/1 hükmüne göre belirli bir tarzda doldurulup kullanılmak üzere kendisine teslim olunan imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kâğıdı, verilme nedeninden farklı bir şekilde dolduran kişi, şikâyet üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacaktır.
Düzenlemenin ilk fıkrasında belirtilen suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete tabi kılınmıştır.
TCK m. 209/2:
"İmzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kağıdı hukuka aykırı olarak ele geçirip veya elde bulundurup da hukuki sonuç doğuracak şekilde dolduran kişi, belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılır." denilmek suretiyle de imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kâğıdı hukuka aykırı olarak ele geçirip veya elde bulundurup da hukukî sonuç doğuracak şekilde dolduran kişinin, belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılacağı belirtilmiştir.
Maddenin birinci fıkrasındaki düzenlemeden farklı olarak 2. fıkrada öngörülen suç tipinde şikâyet koşulu aranmamıştır.
Hükümde iki farklı suç tipi düzenlenmiş olup bunlardan ilkinde kısmen veya tamamen boş bir kâğıdın imza sahibinin iradesine uygun olmayarak verilme amacından farklı bir şekilde doldurulması cezalandırılmakta, ikinci fıkradaysa hukuka aykırı surette ele geçirilmiş veya elde bulundurulan tamamen veya kısmen boş bir kâğıdın doldurulması cezalandırılmaktadır.
SUÇUN UNSURLARI NEDİR ?
Boş (kısmen ya da tamamen) kağıt üzerinde imza bulunmalıdır. Kağıt imzalanmalı fakat içeriği doldurulmamış olmalıdır.
Bu boş imzalı kağıt, failin eline hukuka uygun biçimde geçmelidir. Boş imzalı kağıt genellikle bir hukuki ilişki / güven ilişkisi kapsamında verilmelidir. (TCK 209/1)
Fail, kağıdı anlaşmaya aykırı şekilde doldurmalıdır. Boş imzalı kağıda imza sahibinin iradesi dışında ve kararlaştırılandan farklı içerik eklenmelidir.
Belgenin doldurulması veya kullanılması gerekir. Sadece elde bulundurmak suç oluşturmaz.
Fiil kasten işlenmelidir. Fail, imza sahibinin iradesine veyahut aralarındaki anlaşmaya aykırı hareket ettiğini bilerek ve isteyerek davranmalıdır.
Fiil hukuka aykırı olmalıdır; hukuki yetkiye dayanan doldurma suç oluşturmaz.
YARGITAYIN UYGULAMADAKİ GÖRÜŞLERİ
Yargıtay 11. Ceza Dairesi – 2017/2479 E., 2019/5123 sayılı kararında;
"Sanığın, imzalı boş kâğıdı alacak ilişkisi dışında doldurması, açığa atılan imzanın kötüye kullanılması suçunu oluşturur." denilmek suretiyle temel ilişkiye aykırı olarak belgenin doldurulmasını suçun oluşması için yeterli saymıştır.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi – 2020/3476 E., 2021/1832 sayılı kararında;
"Açığa atılan imzanın sonradan üçüncü kişiye devri halinde, belgeyi dolduran kişi sorumludur; devralan kişi iyi niyetliyse suç oluşmaz." denilmek suretiyle belgeyi elinde bulunduran kişi, iyiniyetliyse suçun oluşmayacağına karar vermiştir.
Sadece elde bulundurmak yeterli değildir – Mutlaka kullanma / doldurma olmalı Failin imzalı boş kağıdı doldurması veya kullanması gerekir. Elde bulundurmak tek başına suç oluşturmaz.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi – Yerleşik Uygulama: “Belgenin metninin anlaşmaya aykırı olarak doldurulması ve hukuki sonuç doğuracak şekilde kullanılması gerekir; salt saklama yeterli değildir.” denilmek suretiyle belgeyi kullanmanın suçun oluşması için gerekli saymıştır."
1-) Müvekkilim, ….. İli …. Beldesinde çiftçilikle uğraşmaktadır. Sahip olduğu tarlasını sürebilmek için satın almış olduğu traktör karşılığı …. ….. isimli şahsa traktörün satış bedelinin yarısı olan …..-TL’ yi nakit olarak vermiş; kalan yarısı içinde teminat olarak sadece imzasının yer aldığı bir adet boş senet vermiştir.
2-) …. …. , aldığı bu senedi traktörün satış bedelinin tamamı olan meblağ üzerinden doldurup ödemesi için müvekkilime ibraz edince durumu anlayan müvekkilim, ödediği bedeli tekrar ödemeyeceğini bildirmiştir.
Bunun üzerine müvekkilimle aralarında yaptıkları anlaşmaya aykırı olarak doldurulan senet… …. tarafından icraya konulmuş ve müvekkilime …… … İcra Müdürlüğü’nden ödeme emri tebliğ edilmiş bulunmaktadır.
3-) Açıklamalardan da anlaşılacağı üzere belirli bir tarzda doldurulup kullanılmak üzere kendisine teslim olunan imzalı senedi verilme nedeninden farklı bir şekilde dolduran şahsın açığa imzanın kötüye kullanılması suçunu oluşturduğu açıktır.
Yerleşik yargı kararlarında da bu durum açık olup şüphelinin cezalandırılması gerekmektedir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi2016/6841 E., 2018/3579 K.Özet: "İmzalı boş belgenin, taraflar arasındaki sözleşmede öngörülmeyen şekilde doldurulması hukuki ihtilaf değil, ceza sorumluluğu doğurur. "
Denilmek suretiyle belgenin amacına aykırı doldurulmasının cezai sorumluluk gerektirdiği açıkça belirlenmiştir.
HUKUKİ NEDENLER : 5237 S. K. m. 209 ve ilgili mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Tanık beyanları ve diğer delililer.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ilgili şahıs hakkında tahkikat yapılmak suretiyle cezalandırılması için kamudavası açılmasına karar verilmesini müvekkilim adına saygıyla talep ederiz. .../…/…