HAKARET SUÇU VE ŞİKAYET DİLEKÇESİ (TCK m. 125)

_{HAKARET SUÇU NEDİR?}

_{Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinde düzenlenen hakaret suçu, bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek suretiyle işlenen bir suçtur.} 

_{Şerefe karşı suçlar, 5237 sayılı TCK m. 125-131 arasında düzenlenmiştir. Şeref, bireyin toplum içinde diğer kişiler nezdindeki saygınlığını ifade eder.}

_{Hakaret etmek; kişilerin birey olmaktan kaynaklanan ve diğer kişiler nezdinde sahip oldukları sosyal değerin yok sayılması ve kişiliklerinin değersizleştirilmesidir.} 

_{Kişilerin saygınlıklarını zedeleyebilecek söz ve davranışlar, belli bir somut durum ya da olgunun isnat edilmesi suretiyle olabileceği gibi genel ve soyut nitelikteki söz ve davranışlarla da işlenebilir.}

_{Hakaret, mağdurun huzurunda işlenebileceği gibi, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle de işlenebilir.}

_{Mağdurun hakaret fiilinin işlendiği yerde bulunmadığı, hakarete bizzat muhatap olmadığı durumlarda da mağdurun saygınlığı başka kişiler nezdinde zedelenmiş olacaktır.} 

_{Ancak mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi şartı Kanun’da aranmıştır. Hakaret suçu kasten işlenebilen suçlardandır.}

_{Gerçek kişilerin bu suçun mağduru olabileceklerine dair herhangi bir tartışma yoktur, ancak tüzel kişilerin de bu suçun mağduru olup olamayacağı tartışmalıdır.} 

_{Düşünceyi açıklama ve eleştiri, basının haber verme hakkı, dilekçe ihbar ve şikayet hakkının kullanılması, idari ve adli merciler önündeki iddia ve savunmalar bu suç açısından başlıca hukuka uygunluk nedenleridir.}

_{Suçun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi; kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi; karşılıklı olarak işlenmesi halleri cezayı azaltan veya kaldıran şahsi nedenler olarak düzenlenmiştir.}

_{TCK m. 125:}

_{(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden (...)55 veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.} 

_{Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.}

_{(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.}

_{(3) Hakaret suçunun;} 

_{a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,}

_{b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,}

_{c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle, İşlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.}

_{(4) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/15 md.) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.}

_{(5) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/15 md.) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır.}

_{Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.}

 _{SUÇUN UNSURLARI NELERDİR?}

_{Suçun oluşabilmesi için kullanılan ifadelerin objektif olarak kişiyi küçük düşürmeye elverişli olması gerekir.} 

_{a) Fail ve Mağdur:}

_{Suçun faili herkes olabilir; mağdur gerçek kişi olmalıdır.} 

_{b) Maddi Unsur: Mağdurun onur, şeref ve saygınlığını rencide edici nitelikte söz, yazı, davranış veya isnat bulunmalıdır. İfade, somut ve objektif olarak küçük düşürmeye elverişli olmalıdır.} 

_{c) Manevi Unsur: Suç kasten işlenebilir. Failin mağduru küçük düşürme ve onurunu zedeleme bilinci bulunmalıdır. d) Hukuka Aykırılık: Eğer açıklamalar eleştiri, haber verme sınırı içinde ve kamu yararı amaçlı ise suç oluşmayabilir.}

_{Suçun alenen işlenmesi, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenmesi,dini, siyasi, etnik kimliğe yönelik ifadelerle işlenmesi hallerinde suçun nitelikli hali oluşur.}

_{Hakaret suçu genellikle mesaj, sosyal medya paylaşımları, tanık anlatımları, görüntü ve ses kayıtları ile ispatlanır.} 

_{Hakimin değerlendirmesinde sözlerin bağlamı ve taraflar arasındaki ilişki önemlidir.} 

_{Hakaret suçuyla ilgili yargıtayın görüşleri sabit olup hangi unsurların hakaret olduğu ve hakaret suçunun hangi yollarla işlenebileceği açıklanmıştır.}

     _{YARGITAYIN GÖRÜŞLERİ} 

_{Yargıtaya göre bir sözün hakaret sayılabilmesi için ifadenin onur, şeref ve saygınlığı zedelemeye elverişli olması gerekir.}

_{Yargıtay, hakaret suçunun oluşabilmesi için kullanılan sözlerin somut olarak mağdurun onur, şeref ve saygınlığını zedelemeye elverişli olması gerektiğini vurgulamıştır.} 

_{Günlük tartışma dilinde kullanılan ve ağır eleştiri kabul edilebilecek ifadeler her durumda hakaret suçu oluşturmaz.} 

_{Yargıtay, özellikle sosyal medya ve basın yoluyla yapılan açıklamalarda ağır eleştiri ve ifade özgürlüğü ile hakaret arasındaki sınırı değerlendirmektedir.} 

_{Kamu yararı amacı taşıyan ve somut temele dayanan eleştirilerin hakaret sayılamayacağını kabul etmektedir.} 

_{Alenen işlenen hakaret suçlarında, sözlerin kamuoyu tarafından erişilebilir şekilde sarf edilip edilmediği önemlidir.} 

_{Yargıtay, sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımlarda erişim kapsamı ve paylaşımın görünürlüğünü dikkate almaktadır.}  

_{Sonuç olarak hakaret suçunda Yargıtay’ın temel yaklaşımı, ifade özgürlüğü ile kişilik hakları arasında denge kurulmasıdır.} 

_{Her ağır söz hakaret oluşturmaz; her eleştiri de serbest değildir. Somut olay ve kullanılan ifadelerin niteliği esas alınarak değerlendirme yapılır.}

_{Sosyal Medya / WhatsApp Hakareti Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2020/2336 E., 2021/3589 sayılı kararında " WhatsApp mesajları ve sosyal medya paylaşımları aleni hakaret sayılır. Hakaret suçunun aleni işlenmesi cezada artırım sebebidir.}

_{YARGITAY CEZA GENEL KURULU KARARI 2012/4-131 E., 2013/245 K. "Sert ve rahatsız edici sözler eleştiri sınırları içinde kalıyorsa hakaret oluşmaz; ancak ifadeler kişinin onur, şeref ve saygınlığını hedef alıyorsa hakaret suçudur.}  

_{Yüz Yüze / Gıyapta Hakaret Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2017/9146 E., 2018/5861 sayılı kararında Özet:Hakaret suçunun mağdurun yüzüne karşı veyahut en az üç kişiyle ihtilat ederek gıyapta işlenmesi gerekir.} 

_{Görevli Memura Hakaret Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2015/4-303 E., 2017/143 sayılı kararında "Kamu görevlisine görevi nedeniyle edilen hakaret, nitelikli haldir." (TCK 125/3).}

   _{“Sen” Hitabı ve Kaba Sözler Yargıtay 18. Ceza Dairesi 2019/6723 E., 2020/1489 sayılı kararında “Kaba, nezaket dışı sözler” tek başına hakaret değildir; kişilik değerlerine saldırı aranır."} 

_{Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2016/11241 E., 2017/6234 sayılı kararında "Tarafların aynı zaman diliminde birbirine hakaret etmesi halinde cezada indirim veya cezasızlık mümkündür.}

_{HAKARET ŞİKAYET DİLEKÇESİ}          

_{......CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA}

_{YAKINAN                           :}    

_{VEKİLİ                                 : Av. Mert APAYDIN}   

_{ŞÜPHELİ                              :}    

_{SUÇ                                       : Hakaret} 

_{SUÇ TARİHİ                        : …/…/…} 

_{AÇIKLAMALAR                :}   

_{1-) Müvekkilimiz … …, toplumda ve çevresinde saygı gören akademik kariyeri olan saygın bir insanıdır.} 

_{Kendisi halen … Üniversitesi … Fakültesi’nde … Bölüm Başkanlığı yapmaktadır.} 

_{2-) Müvekkilimiz …/…/… tarihinde … televizyonundaki “….” programına  konuk olarak katılmıştır.} 

_{Bu programda müvekkilimiz diğer katılanlarla gayet seviyeli bir şekilde tartışmış hiç kimseyi rencide etmeden görüşlerini beyan etmiştir.} 

_{Ancak … … isimli şahıs ile girdiği bir tartışma sırasında müvekkilimiz sakin olmasına rağmen karşı taraf saygısız bir şekilde “Senin gibi ahlak yoksunu şerefsizler yüzünden bu ülke bu hale geldi.” şeklinde ifadeler kullanmak suretiyle müvekkilimize hakaretlerde bulunmuştur.} 

_{Şerefsiz sözü yargıtay içtihatlarına göre de hakaret olarak sayılmaktadır. Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 2021/35252 E, 2021/29888 K Sayılı Kararında “…sanık …’ın müştekiye yönelik “sapık, şerefsiz” şeklinde hakarette bulundukları iddiasına ilişkin yapılan yargılama sonunda sanıkların hakaret suçundan mahkumiyetlerine hükmedilmesi gerekmektedir.” Denilmek suretiyle şerefsiz sözünü hakaret olarak saymıştır.} 

_{3-) Müvekkilime hakaret eden … …’dan şikayetçiyiz ve ilgili şahsın cezalandırılması için tarafınıza başvurma zorunluluğumuz hasıl olmuştur.} 

_{HUKUKİ NEDENLER     : 5237 S. K.  m. 125 ve ilgili mevzuat.} 

_{HUKUKİ DELİLLER        : Program kayıtları, tanık beyanları ve diğer deliller.} 

_{SONUÇ VE İSTEM         : Yukarıda açıklanan nedenlerle şüphelinin müvekkilimize karşı sarf etmiş olduğu sözler nedeniyle cezalandırılması için gerekli soruşturmanın yapılarak hakkında kamu davası açılmasını, müvekkilimiz adına saygıyla talep ederiz. …/ …/ …}                                                                                                                                                                                                                    

_{Yakınan Vekili}    

_{Av. Mert APAYDIN}